Botoks Clostridium, botulinum bakterisinin laboratuvar ortamında üretilen bir ekzotoksinidir. Estetik tıpta önemli bir yere sahip olan bu uygulama yüzdeki aşırı mimik kullanımına bağlı kırışıklıkları ve aşırı terlemeyi tedavi etmek için kullanılır.

Ayrıca genetik faktörler ve yaşlanmanın etkilerini minimize etmek amacıyla da tercih edilir. Profesyonelce yapılan botoks işlemleri kişinin yüz ifadesini daha genç ve dinamik gösterirken olumsuz ifadelerin önlenmesine de yardımcı olur. Böylece botoks ile kısa sürede ve etkili bir şekilde istenmeyen kırışıklıklardan kurtulmak mümkün olur.

botoks

Botoks Nedir?

Botoks sinir iletimini bloke ederek kasların gevşemesini sağlayan güçlü bir biyolojik toksindir. Clostridium botulinum bakterisinden elde edilir ve sinir ile kas arasındaki iletişimi durdurur. Bu durum sinirlere bağlı kasların hareketlerini geçici olarak durdurarak kırışıklıkların azalmasına yol açar. Ayrıca:

  • Yüz ifadesindeki kırışıklıkları hafifletir.
  • Kırışıklıkların oluşumunu engeller.
  • Aşırı terlemeyi kontrol altına alır.

Botoks aynı zamanda kronik migren tedavisinde de kullanılmaktadır. Etkisi uygulamadan sonra belirginleşir ve birkaç ay sürebilir. Bu süre zarfında kas aktivitesinin azalması sayesinde cildin daha pürüzsüz ve genç görünmesi sağlanır.

Botoksun Kullanım Alanları

Botoks estetik ve tıbbi tedavilerde yaygın olarak tercih edilen bir yöntemdir. Öncelikle estetik amaçlı kullanımlarına değinilecek olursa yüzdeki dinamik çizgilenmeleri azaltmak için başvurulan bir yöntemdir. Yüzdeki alın göz kenarları dudak çevresi ve burun kökü gibi bölgelerdeki kırışıklıkların giderilmesinde etkilidir. Ayrıca kaşların kuyruk kısmını kaldırmak ya da gülüş sırasında üst diş etinin fazla görünmesini engellemek için de kullanılır.

Tıbbi tedavi alanlarına gelince botoks birçok farklı rahatsızlık için terapötik bir çözüm sunar:

  • Aşırı Terleme Tedavisi: Botoks ter bezlerinin aktivitesini azaltarak avuç içi ve koltuk altı gibi aşırı terleyen bölgelerde terleme ve kötü koku şikayetlerini giderir.
  • Migren Tedavisi: Kronik migren şikayeti olan bireylerde belirli baş ve boyun bölgelerine yapılan botoks enjeksiyonları ağrıların sıklığını ve şiddetini azaltmaya yardımcı olur.
  • Kas Rahatsızlıkları: Farklı kas gruplarına uygulanan botoks enjeksiyonları ile spazm ve kasılma problemleri kontrol altına alınabilir. Bu durumlar içerisinde:
    • Servikal Distoni: Boyun kaslarının istemsiz kasılması
    • Kas Kontraktürleri: Eklemlere anormal pozisyon veren kas kasılmaları
    • Bleforospazm: Göz kapaklarının istemsiz kasılması
    • Spazmodik Disfoni: Ses tellerinin kontrolünü sağlayan kaslarda meydana gelen spazmlar
  • Diğer Tıbbi Durumlar: Botoks aşağıda belirtilen diğer rahatsızlıkların tedavisinde de etkili bir yöntemdir:
    • Üriner inkontinans: Aşırı aktif mesane durumunda botoks enjeksiyonları
    • Hipersalivasyon: Aşırı tükürük üretimini azaltmak için tükürük bezlerine uygulanan botoks
    • Yüz Felci: Bell paralizisi durumunda felçli kasların rahatlamasını sağlamak

Botoks Nasıl Yapılır?

Botoks uygulaması özellikle yüz bölgesindeki mimik kırışıklıklarının giderilmesi için kullanılan bir yöntemdir. Clostridium botulinum bakterisinden elde edilen botulinum toksini belirli bölgelere enjekte edilerek kasların geçici olarak hareketini sınırlar. Bu işlem genellikle ağrısızdır ve uygulama sırasında hafif bir acı hissedilebilir.

  • Uygulama yapılacak bölge belirlendikten sonra cilt dezenfekte edilir.
  • Botoks doğrudan kas içine veya deri altına enjekte edilir.
  • Uygulanan bölgelerde kas aktivitesi azaltılmak istendiğinde kas içine terleme azaltılmak istendiğinde deri içine enjeksiyon yapılır.
  • Her bölgeye uygulamayı yapan hekimin belirlediği miktarda toksin enjekte edilir.

Botoksun etkisi enjeksiyon sonrası yaklaşık 3-4 gün içinde başlar ve bir hafta içinde tam olarak kendini gösterir. Maksimum etkinlik uygulamadan bir ay sonra görülür. Etkisi genellikle 4 ila 6 ay sürer ve bu sürenin sonunda tekrar uygulama yapılabilir.

Operasyon sonrası dikkat edilmesi gereken önlemler şunlardır:

  • İlk 2-3 saat boyunca enjeksiyon yapılan bölgeye dokunulmamalıdır.
  • Botoks yapılan kişi ilk 3-4 saat boyunca dik pozisyonda kalmalıdır.
  • Uygulamadan sonraki ilk 1-2 gün bölgeye masaj yapılmamalı ve ağır yüz ifadeleri kullanılmamalıdır.

Botoks sonrası sık karşılaşılan geçici yan etkiler; şişlik morarma ve nadiren geçici göz kapağı düşüklüğüdür. Bu yan etkiler genellikle kendiliğinden geçer. Uygulamadan sonra kişi günlük aktivitelerine hemen dönebilir ancak bazı hareketlerden kaçınması önerilir:

  • Uygulamadan sonra dört saat boyunca baş yüksekte tutulmalıdır.
  • İlk 24 saat boyunca aşırı eğilme ve uzanma hareketlerinden sakınılmalıdır.
  • Yüz yıkanırken ilk birkaç gün soğuk su kullanılmalıdır ve yüze baskı uygulanmamalıdır.

Botoks Uygulamasının Yan Etkileri Nelerdir?

Botoks uygulamasının yan etkileri bazen görmezden gelinemez. Bu işlem çeşitli kısa ve uzun vadeli yan etkileri beraberinde getirebilir. En yaygın karşılaşılan kısa vadeli yan etkiler arasında enjeksiyon bölgesinde kanama ödem kızarıklık ve ağrı bulunur. Botoks iğnesinin ince olması ve toksinin seyreltilmiş tuzlu su ile kullanılması bu tür yan etkilerin şiddetini azaltabilir.

Uzun vadeli yan etkiler daha nadir görülür ama potansiyel olarak daha ciddidir. Bu yan etkiler genellikle botoks toksininin çevre dokulara yayılmasıyla ilgilidir. Botoks uygulamasından sonra bazı kişiler kas güçsüzlüğü yaşayabilir ve bu durum birkaç ay sürebilir. Ayrıca uygulama yapılan bölgenin çevresindeki kaslarda güç kaybı meydana gelebilir; bu genellikle ilk birkaç hafta içinde düzelir.

Aşağıdaki listede botoks uygulamasının bazı nadir ancak önemli yan etkileri sıralanmıştır:

  • Görme problemleri
  • Göz kuruluğu veya aşırı gözyaşı üretimi
  • Konuşma güçlüğü
  • Yutkunma zorluğu
  • Genel halsizlik
  • Bulantı
  • Grip benzeri semptomlar

Botoksun diğer bir yan etkisi kaşların ortasındaki kırışıklıkları gidermek için yapılan uygulamalar sonrasında ortaya çıkabilir. Toksinin çevreye yayılması sonucu göz kapaklarında düşüklük oluşabilir; bu durum pitozis olarak bilinir ve iki ila altı hafta arasında sürebilir. Yan etkinin kontrol altına alınması için çeşitli göz damlaları kullanılabilir.

Son olarak botoks uygulamasının belirli durumlarda sakıncalı olduğu unutulmamalıdır. Myastenia gravis Eaton-Lambert sendromu gibi bazı kas ve nörolojik hastalıkları olanlar hamileler emzirme dönemindeki kadınlar ve enfeksiyon riski taşıyan kişiler bu uygulamadan kaçınmalıdır.

Botoks Tipleri Nelerdir?

Botulinum toksini farklı tıbbi ve kozmetik işlemlerde kullanılan bir protein kompleksidir. Toplamda yedi farklı tipi mevcuttur:

  • A tipi
  • B tipi
  • C tipi
  • D tipi
  • E tipi
  • F tipi
  • G tipi

Bu tipler arasında özellikle A tipi kozmetik uygulamalarda en sık tercih edilenidir. Her bir tip farklı biyolojik özelliklere sahiptir ve belirli durumlar için özelleştirilmiş tedavi sağlar. Botoks işlemine başlamadan önce uygulama yapılacak bölgeler dikkatlice belirlenir. Uzman tarafından detaylı bilgilendirme yapıldıktan sonra işlem için gerekli hazırlıklar başlar. Genellikle anestezi gerektirmeyen bu işlemde lokal anestezi sağlayan kremler kullanılarak bölge uyuşturulabilir.

Botoksun Etkisinin Görülmeye Başlama ve Tam Oturma Süresi

Botoks uygulaması yapıldıktan sonra etkilerini göstermeye başlaması genellikle 18 ile 36 saat sürebilir. Ancak botoksun tam olarak oturması ve maksimum etkisini göstermesi için birkaç gün gereklidir.

  • Ortalama olarak botoksun oturması için gerekli süre 3 ile 7 gün arasındadır.
  • Maksimum etkiye ulaşması ise 1 ila 2 hafta sürebilir.

Etki süresi birçok faktöre bağlı olarak değişiklik gösterir:

  • Kasların kuvveti,
  • Kullanılan doz miktarı,
  • Kişinin genel sağlık durumu,
  • Yaş faktörü,
  • Uygulama yapılan bölgenin özellikleri,
  • Cildin yaşlanma durumu.

Botoksun etkisi geçici olduğundan genellikle 3 ila 6 ay süreyle devam eder ve bu süre sonunda tekrar uygulanabilir. Ancak yeniden uygulama için en az 12 hafta beklenmelidir. Bu süre zarfında tekrar uygulama yapılması toksine karşı antikor gelişimini tetikleyerek komplikasyonlara yol açabilir. Botoksun süresini etkileyen diğer önemli faktörler arasında toksinin kas içerisine doğru enjekte edilmesi hazırlanan çözeltinin konsantrasyonu ve kişinin metabolizması yer alır.

Botoks Kimlere Uygulanabilir?

Botoks belirli sağlık koşullarına sahip bireyler için uygundur. Tedavi 18 yaşını doldurmuş kişilere yöneliktir. Aynı zamanda genel sağlık durumu iyi olan ve nöromusküler hastalıkları bulunmayan bireyler bu estetik işlemden faydalanabilirler. Botoks uygulaması gebelik ve emzirme dönemindeki kadınlar için önerilmez. Bunun yanı sıra;

  • Kişinin botoks içeriğine karşı herhangi bir alerjisinin olmaması gerekmektedir.
  • Alerji testi uygulama öncesi mutlaka yapılmalıdır.

DİĞER TEDAVİLER